Themadossier 2

Energie

De Nederlandse zorg veroorzaakt 7% van de totale CO2-uitstoot in Nederland. Zo'n 40% hiervan zit in het verbruik van elektriciteit en aardgas. Om aan de klimaatdoelen te voldoen moeten de energievoorziening en het zorgvastgoed verduurzamen. Een enorme opgave. Eisen uit wetgeving en akkoorden hiervoor zijn verwerkt in dit thema (en in het thema Vastgoed). Aanvullend stelt de Minimumthermometer Zorg een aantal (keuze) eisen.

Toelichting

De verwarming van ruimten en tapwater gebeurt in de zorg nog vaak met aardgas. Aardgas is een fossiele brandstof en daarom is het belangrijk het gebruik hiervan uit te faseren en over te stappen op een hernieuwbare energievoorziening. Voor een deel kan dat door zelf elektriciteit op te wekken en groene energie in te kopen. Daarmee komen we er helaas niet. Het is daarom ook belangrijk te werken aan energiebesparing.

Er zijn meerdere hulpbronnen.

Expertisecentrum Verduurzaming Zorg (EVZ)

Voor Expertisecentrum Verduurzaming Zorg (EVZ) verzamelen TNO, MPZ en Stimular openbare informatie over energiebesparing en het verduurzamen van vastgoed. Vanuit de themadossiers Energie en Vastgoed verwijzen we daarom regelmatig naar de website van EVZ.

MPZ leden-voor-leden documenten over energie en vastgoed worden via deze website van MPZ ontsloten (achter de inlog). Ook informatie over energiebesparing in processen vind je op dit platform (bijv. beeldschermen of vriezers). 

Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed

Binnen het Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed ondersteunen provincies vastgoedeigenaren met maximaal 10 zorgpanden in eigendom bij het verduurzamen van hun gebouwen. Zij krijgen ondersteuning op maat van duurzaamheidscoaches. Hiervoor aanmelden kan bij het loket van de provincie. Op de website van EVZ staan links naar de ontzorgingsloketten van de provincies.

Campagne Zorg voor Energie

MPZ verzorgt met financiering van EVZ jaarlijks de campagne Zorg voor Energie. Zorgorganisaties die zich hiervoor aanmelden ontvangen diverse online campagnematerialen. MPZ leden-voor-leden documenten (bijv. persoonlijke campagne materialen) staan op deze website bij eis 13.7.

Stimular-Maatregelen

Stichting Stimular heeft een uitgebreide database met milieumaatregelen. Hierin staan veel energiemaatregelen. Per maatregel staat aangegeven wat de maatregel inhoudt, wat de kosten zijn en wat de milieuwinst is. Kies bij branche voor je zorgbranche en bij voorkeur ook een proces als je specifieke maatregelen zoekt. 

Handige links en documenten

We hebben alle relevante links en documenten overzichtelijk bij elkaar gezet.


Werkgroep GACS

Waar loop je als zorgorganisatie tegenaan bij het toepassen van de GACS-verplichting.

Meer over deze werkgroep

Adviseur ‘Energie’

info@milieuplatformzorg.nl

Praktijkvoorbeelden van leden

Meer praktijkvoorbeelden

Beschikbare subsidie(s)

SDE++

Subsidie voor technieken die hernieuwbare energie produceren en andere technieken die de uitstoot van broeikasgas (CO₂) verminderen. In de zorg is de meest gebruikte techniek PV (zonnepanelen). Met name relevant voor eis 2.5.

ISDE

Tegemoetkoming bij de aankoop van zonneboilers en warmtepompen. ISDE keert een vast bedrag uit op basis van het aan te schaffen merk en type apparaat.

Ontzorgingsprogramma verduurzaming maatschappelijk vastgoed 

De eerstelijnszorg en zorgaanbieders in langdurige zorg met maximaal 10 gebouwen in eigendom kunnen voor het verduurzamen van hun gebouwen gebruik maken van het ontzorgingsprogramma in hun provincie. Zij krijgen advies en ondersteuning op maat.

DUMAVA

Landelijke investeringssubsidie: bijdrage van 20 tot 40% aan de aanschafkosten van verduurzamingsmaatregelen (die op de DUMAVA-maatregelenlijst staan) of het uitvoeren van een integraal verduurzamingsproject.


Wet- en regelgeving

Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is de wet- en regelgeving over milieu en gebouwen op de schop gegaan. Niet alleen de terminologie is anders geworden, ook inhoudelijk zijn er zaken gewijzigd. Een van de onderliggende besluiten en regelingen is het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), waarin o.a. het voormalige Bouwbesluit een plek heeft gekregen. Lees verder op de website van EVZ.

Wetten die volgen uit de Europese EPBD’s (Energy Performance of Building Directive) worden veelal ook in de Bbl opgenomen. De EPBD’s hebben als doel om de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren, waardoor het energiegebruik daalt. Lees verder op de website van EVZ.

Energiebesparingsplicht en aanverwanten

Met name relevant voor eis 2.1 en eis 2.2.

Energiebesparingsplicht

De energiebesparingsplicht verplicht bedrijven en organisaties om alle energiebesparende maatregelen – met een terugverdientijd van 5 jaar of minder – uit te voeren. Lees verder op de website van EVZ.

Erkende Maatregelen voor Energiebesparing

De overheid heeft een lijst met erkende maatregelen energiebesparing (EML). Van zorgorganisaties wordt verwacht dat zij deze maatregelen uitvoeren. In 2023 is de lijst vernieuwd. Lees verder op de website van EVZ.

Informatieplicht

Voor alle vestigingen met meer dan 25.000 m3 aardgasverbruik en/of meer dan 50.000 kWh elektraverbruik moet elke vier jaar via het E-loket van de RVO gerapporteerd zijn wat de status is van de erkende maatregelen energiebesparing. Lees verder op de website van EVZ.

Onderzoeksplicht

De Onderzoeksplicht geldt voor bedrijfslocaties waarvoor het Rijk de milieuregels bepaalt; én met een jaarlijks energiegebruik van 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m3 aardgas (equivalent). Lees verder op de website van RVO.

Energy Efficiency Directive (EED)

Zorgorganisaties met meer dan 250 fte zijn vanuit de EED verplicht tot het opstellen van een vierjaarlijks energiebesparingsrapportage op concernniveau. Met name relevant voor eis 2.1 en eis 2.2 .

CO2-routekaart als alternatief

De zorg heeft hiervoor met RVO een alternatief afgesproken, waarbij ook direct aan een CO2-Routekaart gewerkt wordt. TNO heeft voor ziekenhuizen een handleiding voor de routekaart CO2-reductie opgesteld die ook ingezet kan worden als EED-rapportage. Voor care voldoet een ingevulde CO2-reductietool met een EED-oplegger. Kijk op “Wat moet je wanneer inleveren voor Informatieplicht, EED, EVZ en verzekeraars” op de site van EVZ.

Milieuthermometer Zorg geeft vrijstelling

Het keurmerk Milieuthermometer Zorg vrijstelling. Het keurmerk geeft vrijstelling voor locaties waar een certificaat behaald is. Meer informatie vind je op de website van RVO.


Gerelateerde evenementen

Vragenuurtje Milieuthermometer Zorg versie 7.0

online

Milieuthermometer Zorg

Staat je vraag niet bij de veelgestelde vragen over de Milieuthermometer Zorg? Stel je vraag dan in het online vragenuurtje.

EVZ-webinar Starten met de CO2-routekaart voor certificering Milieuthermometer Zorg

Online

Milieuthermometer Zorg / Webinar

Stimular-adviseur Herman van den Berg maakt je wegwijs in de tools en informatie voor de CO2-routekaart en CO2-reductietool.