Terug naar zoekresultaten

Zonnepanelen (of PV-panelen)

Beschrijving

Photo-voltaïsche panelen (PV-panelen of zonnepanelen) zijn de bekendste techniek waarbij met PV-cellen (zonnecellen) licht wordt omgezet in elektriciteit. Deze hernieuwbare energie kan direct zelf worden gebruikt, teruggeleverd worden aan het net of opgeslagen worden in accu’s.

De panelen leveren meestal 12 of 24 Volt gelijkspanning die met een converter (omvormer) wordt omgezet in wisselspanning. PV-panelen werken op daglicht; niet op zonlicht zoals veel mensen denken. Bij bewolkt weer leveren de panelen dus ook elektriciteit.

Toepasbaarheid

Oriëntatie (meest optimale vormen)

  • Zuid – optimale hellingshoek tussen 20 en 40°. Panelen kunnen direct op een schuin dak of in rijopstelling op een plat dak geplaatst worden. Steeds populairder wordt dakbedekking met PV-cellen, zoals dakpannen.
  • Oost-west – optimale hellingshoek tussen 10 en 13°. Panelen kunnen zowel op een schuin als op een plat dak geplaatst worden. Het voordeel van deze opstelling is dat de opwekking gelijkmatiger over de dag plaatsvindt. Bij zuidelijk oriëntatie van de panelen is er een hoge piek rond het middaguur. Die overstijgt vaak de energievraag waardoor teruglevering aan het net noodzakelijk is en dat is onder andere financieel nadelig.

Overige aandachtspunten

Daarnaast moet rekening gehouden worden met:

  • Voldoende draagkracht van de dakconstructie;
  • Voldoende luchtcirculatie om de panelen af te koelen (let ook op klimaatinstallaties op het dak);
  • Mogelijke schaduwbronnen (gebouwen, bomen, klimaatinstallaties, etc.);
  • Vergunningen (meestal niet nodig).

Milieu aspecten

De milieuwinst van zonnepanelen is dat er elektriciteit wordt opgewekt uit zonne-energie in plaats van fossiele brandstoffen. Deze manier van elektriciteit opwekken is hernieuwbaar en volledig schoon.

Dit betekent overigens niet dat de milieu-impact van een PV-paneel nul is. Het delven van grondstoffen, de productie, het transport en de verwerking (einde levensduur) van de panelen hebben wel degelijk milieu-impact. Uit een meta-analyse van 40 LCA-studies (2016, Nature Communications) blijkt dat een paneel uit 1992 na circa 5 jaar evenveel CO2 had bespaard als nodig was voor productie, transport en afvalverwerking. Daarnaast bleek dat dit voor de nieuwste PV-panelen na gemiddeld 1 jaar is (door efficiëntere productie, langere levensduur en een hoger rendement).

Financiële aspecten

Het vermogen van een PV-paneel wordt uitgedrukt in Wattpiek (Wp). Een gemiddeld PV-paneel heeft een vermogen van 290 Wp en levert in Nederland circa 260 kWh per jaar. De kosten liggen tussen de € 1,00 tot € 1,50 per Wp (incl. installatie) (prijspeil 2018, diverse offertes). Grotere systemen zijn per Wp goedkoper. Vraag offertes op bij verschillende leveranciers. Onderhoudskosten van de zonnepanelen en het vervangen van de omvormer na 10 tot 15 jaar bedragen omgerekend ongeveer € 3 per paneel per jaar.

Het is financieel het gunstigst om evenveel elektriciteit op te wekken als je zelf verbruikt. Als je minder opwekt, betaal je over de resterende elektriciteitsbehoefte het hoogste belastingtarief (zie toelichting onder het kopje Aanvullende informatie).

In onderstaande tabel staan gemiddelde terugverdientijden, uitgaande dat verbruikers hun hele elektriciteitsverbruik zelf kunnen opwekken en onbeperkt kunnen salderen. Er is gerekend met investeringskosten van € 1,20 per Wp (€ 330 per paneel van 290 Wp).

Kleinverbruikers (tot 10.000 kWh/jaar) terugverdientijd circa 7 jaar (met EIA 6 jaar)
Middelgroot (10.000-50.000 kWh/jaar) terugverdientijd 7-10 jaar (met EIA 6-8 jaar)
Grootverbruikers (>50.000 kWh/jaar) terugverdientijd 10-18 jaar (met SDE+ 8-10 jaar)


Subsidies

  • Salderen – is het verrekenen van de teveel geproduceerde stroom met de stroom die je afgenomen hebt op momenten dat je meer elektriciteit nodig had dan werd opgewekt. Dit mag alleen als kleinverbruiker. Je kunt in ieder geval tot 2020 gebruik maken van de salderingsregeling, deze wordt daarna vervangen door een zogeheten ‘terugleversubsidieregeling’.
  • EIA – Zonnepanelen staan op de Energielijst (2020, code 251102) en komen daarom, onder voorwaarden, in aanmerking voor Energie Investerings Aftrek (EIA). Dit betekent dat je (met een geïnstalleerd vermogen van minimaal 15 kWp) een extra bedrag ter grootte van 45% (2020) van het investeringsbedrag ten laste mag brengen van de winst. Zie voor meer informatie www.rvo.nl/energie-investeringsaftrek.
    Circulaire PV-panelen met terugnamegarantie staat op de Milieulijst (2020, code C 6410) en komt daarom, onder voorwaarden, in aanmerking voor de fiscale stimuleringsregeling VAMIL (willekeurige afschrijving milieu investeringen). Voor circulaire panelen houdt deze regeling in dat 75% van de aanschafkosten willekeurig mag worden afgeschreven (VAMIL). Zie voor meer informatie www.rvo.nl/miavamil.
  • SDE+ – vergoedt het verschil tussen de kostprijs van de duurzame energie ten opzichte van de kostprijs van grijze stroom, mits de PV-installatie een minimaal geïnstalleerd vermogen van 15 kWp heeft. Het subsidiebedrag wordt jaarlijks aangepast en heeft een looptijd van meerdere jaren. Bedrijven en non-profitorganisaties komen in aanmerking mits ze grootverbruiker zijn. Zie voor meer informatie www.RVO.nl/sde.

Leasen

Er ontstaan steeds meer samenwerkingsinitiatieven tussen dakbezitters en investeerders in zonnepanelen. Ook energieleveranciers investeren steeds vaker in zonnepanelen op daken van bedrijven en particulieren. Deze projecten maken investeren in zonne-energie voordeliger en laagdrempelig.

Aanvullende informatie

Hogere efficiëntie in combinatie met wit of groen dak of op water

Overweeg ook een wit dak of een groen dak. De efficiëntie van de panelen neemt af naarmate ze hun warmte minder goed kwijt kunnen. Witte en groene daken zijn minder warm en daarom presteren de panelen beter wanneer ze op een dergelijk dak zijn geïnstalleerd. Een wit dak in combinatie met speciaal daarvoor ontwikkelde zonnecellen verhoogt de opbrengst van zonnecellen met maximaal 25%.

Tegenwoordig worden ook steeds vaker panelen op het water geplaatst. Schaduw is hier vaak minimaal en zowel afkoeling als reflectie is een stuk beter dan in stedelijke omgeving.

Zones van de energiebelasting

In het algemeen geldt dat hoe meer energie je verbruikt, des te goedkoper de totale prijs per kWh is. Die prijs wordt flink beïnvloed door de energiebelasting, die is namelijk gestaffeld. Voor de eerste 10.000 kWh die je verbruikt betaal je een hoge energiebelasting, voor jouw verbruik van 10.000 – 50.000 kWh een lagere energiebelasting, en voor het verbruik boven de 50.000 kWh een zeer lage energiebelasting. Het is daarom financieel het beste om evenveel elektriciteit op te wekken als je zelf verbruikt. Wanneer je minder opwekt dan je gebruikt moet de resterende benodigde elektriciteit ingekocht worden uit de eerste en duurste kWh-zone. Wanneer je in totaal méér opwekt dan je gebruikt wordt de terugverdientijd ook verlengt, omdat je dan boven de salderingsgrens komt. Tot de salderingsgrens krijg je voor elke teruggeleverde kWh in feite de inkoopprijs van elektriciteit. Boven de salderingsgrens krijg je slechts de kale kWh prijs voor alles dat je teruglevert en verdien je er dus minder aan.

Checklijsten

Overige

Andere technieken om energie uit zonlicht op te wekken zijn bijvoorbeeld: PV-folie, PV-glas, Zonnebuizen, PVT-systemen of een Zonneboiler.

Bronnen: Stichting Stimular

[1] Louwe, A et al. (2016) “Re-assessment of net energy production and greenhouse gas emissions avoidance after 40 years of photovoltaics development”,Nature communications, 7, 13728.

De maatregel is afkomstig van Stimular.nl, een website die actueel gehouden wordt door Stichting Stimular. Op Stimular.nl vindt u nog meer besparingstips, voorbeelden en inspiratie, ook voor andere branches.